Feiten en cijfers voeren de boventoon in de speech ’that brought us back’ , ofwel de speech die Donald Trump op 8 augustus houdt in Detroit: de Full Economic Plan Speech. En daarnaast zet hij sterk in op zijn non-verbale presentatie. Het is een strategie die weg moet leiden van het frame dat Hillary Clinton neerzet, geholpen door gedrag van Trump zelf: het frame van de onbeheerste, de onredelijke. ‘Een man die je met een tweet over de rooie  kunt jagen. En aan wie je dus nooit nucleaire wapens kunt toevertrouwen.’

Hoe zit de speech van Trump in elkaar?
Hieronder geef ik op hoofdlijnen een analyse van de speech van 8 augustus van Trump langs de pijlers van de klassieke retorica: ethos, pathos en logos. Voor de toelichting van deze begrippen, verwijs ik naar mijn analyse van de speech van Clinton.

Model ethos-pathos-logos

Welk frame zette Clinton van Trump neer?
In haar speech voor de Democratic Convention op 28 juli jl. zette Hillary Clinton zichzelf neer als de redelijke en Trump als de onredelijke. Zie mijn analyse van deze speech. Het frame kwam in het kort hierop neer:

“Ask yourself: does Donald Trump have the temperament to be Commander-in-Chief? Donald Trump can’t even handle the rough-and-tumble of a presidential campaign. He loses his cool at the slightest provocation. [] A man you can bait with a tweet is not a man we can trust with nuclear weapons.

Trump zet zich in zijn speech stevig in om zich aan dat frame te ontworstelen. Zijn wapen? Feiten en cijfers. Die maken indruk, of ze nu kloppen volgens de fact-checkers of niet.

Ethos
Hoe zorg je ervoor dat het publiek gelooft dat je deugt? Dat is waar ethos over gaat.

Trump zet hier sterk op in. Met name in zijn non-verbale communicatie. Zo kiest hij voor powerkleding: donker pak en rode stropdas. In de politiek is de rode stropdas erg populair. Het is een krachtige kleur die moet bijdragen aan het beeld van een sterke  persoonlijkheid. Wat verder opvalt, is de houding: met twee handen vooroverleunend op rechte armen. Een stevige pose, van iemand die ziet, die overziet, die rustig blijft, beheerst. Iemand die ‘situaties’ aankan.

Ook maakt Trump grote gebaren met zijn handen. En, hij reageert op de protesten die soms uit de zaal klinken. Bij protesten van de tegenstanders, zoals hij ze graag noemt, pauzeert hij vaak met lange stiltes. Die prompt worden opgevuld met applaus van de aanwezigen. Tijdens die stiltes kijkt hij langzaam rond, als een leider, een vader. Iemand die de boel onder controle heeft: de redelijke man. Soms reageert hij met een grap: “I will say The Bernie Sanders people had far more energy and spirit.” Waarmee hij wil zeggen dat de protesten die hij nu hoort vast van Clinton-aanhangers zijn, met laf boegeroep. En hiermee krijgt hij de lachers op zijn hand.

Met dit non-verbale gedrag wil hij waardigheid laten zien. En daarmee weglopen uit het frame van de onredelijke. Alleen zijn mondmimiek is af en toe erg geprononceerd, zoals de manier waarop hij soms het woord ‘Thanks’ uitspreekt. Het oogt bijna agressief.

Ook in de dierenwereld zijn non-verbale poses onmisbaar om leiderschap uit te stralen

Minstens zo belangrijk zijn de aanvallen die hij op Clinton doet: hij probeert het frame te draaien, haar ethos aan te vallen. Clinton is niet redelijk en verantwoordelijk. Ze liegt. Het is een ramp zoals het land er nu voor staat. Trump gebruikt grote woorden en vijandelijke taal. Hij spreekt van tegenstanders en van rampen. Die taal hoort bij een leider zoals velen die graag zien: iemand die met de vuist op tafel slaat en die de slechteriken rauw lust.

2. Pathos: speel je in op de emoties van het publiek?
Hoe spreek je je toehoorders aan en werk je op hun gevoel? Pathos helpt om de goede emoties bij het publiek teweeg te brengen.
Trump laat hier gelijkenis zien met de speechinhoud van Clinton. Zoals ik in mijn analyse van Clintons speech laat zien, spreekt zij veel verschillende doelgroepen op verschillende manieren aan. De ‘workers’ hebben daarbij een belangrijke rol. Die groep spreekt Trump ook aan in zijn speech:

“Engineers, builders, laborers, shippers and countless others went to work each day, provided for their families, and lived out the American Dream. But for many living in this city, that dream has long ago vanished. “

Trump verwijst hierbij, evenals Clinton deed naar  een van de Amerikaanse kernwaarden en -woorden: dream. Ook Trump verwijst naar de historie van de plaats waar de speech plaatsvindt.  Clinton:

“My friends, we’ve come to Philadelphia, the birthplace of our nation, because what happened in our city 240 years ago still has something to teach us today. We all know the story, but we usually focus on how it turned out, and not enough on how close that story came to never being written at all.”

Trump:

“The City of Detroit Is Where Our Story Begins. Detroit was once the economic envy of the world. The people of Detroit helped power America to its position of global dominance in the 20th century. When we were governed by an America First policy, Detroit was booming. “

Kortom, Trumps speech laat hier gelijkenis zien met de speech van 28 juli van Clinton.

3. Logos, ofwel: is de inhoud overtuigend?
Hoe zorg je dat je verhaal logisch is en klopt? Gaat het bij pathos om emoties en het hart; bij logos gaat het om de inhoud/de rede en het hoofd.

Feiten en cijfers als troef
Hier moet Trump laten zien dat hij ook van de inhoud is. Dat hij kan redeneren. Dat hij niet zomaar iets zegt. De troef die Trump inzet in deze speech zijn feiten en cijfers. Het duizelt de toehoorder van de cijfers. Cijfers komen altijd sterk over. Vergelijk deze zinnen maar:

“Er was vanochtend een enorme aardbeving, echt heel erg, afschuwelijk gewoon. Het ging zo ontzettend tekeer.’

En

“Vanochtend was er in Japen een aardbeving met een kracht van 9,2 op de schaal van Richter. 750 mensen zijn tot nu toe omgekomen en er zijn ruim 2.000 gewonden.”

Ongeacht of de cijfers kloppen, kan de lezer/de toehoorder aan de tweede zin meer betekenis hechten. De tweede zin is veel concreter en dus duidelijker. En dat is wat Trump doet. Feiten en cijfers noemen, scherpte scheppen. En gezien de reacties op twitter, maken die cijfers indruk. Het is ‘The speech that brought us back’, aldus de aanhangers:

The speech that brought us back

Kloppen de feiten, is het redelijk?
Of de feiten kloppen, kan ik niet beoordelen. Wie googelt op ‘fact check speech Trump’ komt pagina’s tegen die de feiten checken. En die veel van wat Trump zegt, onderuit halen. Zo zegt Trump dat:

“NAFTA, which her husband signed, is a very, very big reason [for economic problems in upstate New York].”

En wat laten de fact-check-sites zien? Dat niet Bill Clinton NAFTA ondertekende, maar Bush:

Bush signs Nafta

Fact-check-citaat bij dit NAFTA-punt: “We’ve been over this time and again. Bill Clinton was certainly a supporter of NAFTA who pushed approval through Congress. But it was negotiated and signed by President George H.W. Bush. (Here’s a photo.) Moreover, more Republicans than Democrats voted for the deal, as the trade pact was vehemently opposed by labor unions. One key ally for Clinton was then-House Minority Whip (and later House speaker) Newt Gingrich (R-Ga.), now a Trump supporter.”

Nog een voorbeeld. Trump zegt:

“There are now 94.3 million Americans outside of the labor force. It was 80.5 million when President Obama took office, an increase of 14 million people.”

De fact-checkers zeggen:

“This is a misleading juxtaposition of accurate numbers. Trump makes it sound as if 14 million fewer people are working, when in fact the size of the labor force has increased by 5 million people since Obama took office.

The 94.3 million figure includes retirees, students, stay-at-home spouses and the like — people who choose not to work. As for the increase in people who have stopped working, about 50 percent of the shift between 2007 and 2013 stems from the retirement of the baby boom generation, according to a Congressional Budget Office estimate. So that’s a long-term historical trend that cannot be pinned on Obama.”

Samenvattend
De speech van Trump, in Detroit, zet stevig in op ‘de redelijke, verantwoordelijke, beheerste leider’. Non-verbaal straalt hij dit op alle mogelijke manieren uit. Hier staat de nieuwe president, zegt Trump daarmee. De vele feiten en cijfers moeten dat beeld versterken. Zodat het frame dat Clinton had gesponnen vervaagt. En uiteindelijk verdwijnt. Dat is de strategie.